Hvenær má flagga? Reglur um íslenska fánann

Íslenski fáninn lýtur eigin lögum - bókstaflega. Lög um þjóðfána Íslendinga frá 1944 og forsetaúrskurður um fánadaga setja rammann um hvenær og hvernig má flagga. Reglurnar eru þó einfaldari en margir halda: öllum er frjálst að flagga hvaða dag sem er, sé farið vel með fánann. Fánadagarnir segja til um hvenær opinberum stofnunum ber að flagga - og hálf stöng fylgir sínum eigin siðareglum.

Fánatíminn

Fánann má draga að húni í fyrsta lagi klukkan sjö að morgni og að jafnaði skal hann tekinn niður við sólarlag - og aldrei síðar en á miðnætti. Standi útisamkoma eða önnur athöfn yfir eftir sólarlag má fáninn þó blakta á meðan, en miðnættið er ófrávíkjanleg endastöð. Fáninn á alltaf að vera hreinn og heill; upplitaðan eða trosnaðan fána á að taka úr notkun.

Opinberu fánadagarnir

Samkvæmt forsetaúrskurði er opinberum byggingum flaggað á nýársdegi, föstudeginum langa, páskadegi, sumardaginn fyrsta, 1. maí, hvítasunnudegi, sjómannadaginn, 17. júní, 1. desember og jóladag - auk fæðingardags forseta Íslands. Einkaaðilar mega að sjálfsögðu taka þátt, og gera það gjarnan.

Hálf stöng

Á föstudaginn langa er fáninn dreginn í hálfa stöng allan daginn - eini fánadagurinn þar sem það er reglan. Við andlát og útför er sömuleiðis flaggað í hálfa stöng: fáninn er þá fyrst dreginn alla leið að húni og síðan felldur þannig að um þriðjungur stangarinnar sé fyrir ofan efri jaðar hans. Að útför lokinni er hann dreginn að húni á ný.

Umgengni við fánann

• Fáninn má aldrei snerta jörð.
• Enginn má óvirða fánann í orði eða verki.
• Viðmiðun fyrir fánastöng á jörðu er að breidd fánans sé um fimmtungur af hæð stangarinnar.

Allir fánadagar ársins eru merktir með bláu fánamerki í dagatalinu og hægt er að sía þá út á forsíðunni.